स्वास्थ्य चौकी भन्दा बढी उपयोगी व्यायामशाला
महोत्तरी-
स्थानीयवासीले गाउँ–गाउँमा व्यायामशाला (जिम) स्थापना गर्न र पुरानो परम्परागत खानपिन (स्थानीय परिकार, ताजा फलफूल र सागसब्जी) अपनाउन जोड दिन माग गरेका छन्। उनीहरूको भनाइमा नियमित व्यायाम र पुरानो खानपिन अपनाउँदा उच्च रक्तचाप, मुटुरोग र मधुमेहबाट ७५% सम्म सुधार ल्याउन सकिने देखिएको छ।
स्वास्थ्य चौकी र व्यायामशालाको फरक भूमिका,
स्वास्थ्य चौकी : रोग लागेपछि उपचार गर्ने, औषधि वितरण गर्ने, सामान्य स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने।
व्यायामशाला : रोग लाग्न नदिने, शरीरलाई तन्दुरुस्त राख्ने, मानसिक सन्तुलन कायम गर्ने।
स्वास्थ्य चौकी उपचारमुखी भए पनि व्यायामशाला रोकथाममुखी हुन्छ।
पुरानो खानपिनको महत्व,
सोनमा गाउँपालिका शिक्षा, युवा तथा खेलकुद शाखाका सह–संयोजक धर्मेन्द्र कुमार यादवले भने,
"नया तरिकाको खानपान र अत्यधिक प्रशोधित खाना छोडेर पुरानै परम्परागत खानपिनमा जोड दिन आवश्यक छ। यसले उच्च रक्तचाप, मुटुरोग र मधुमेहबाट ७५% सम्म सुधार ल्याउन सक्छ। ताजा सागसब्जी, फलफूल, दलहन र स्थानीय परिकारलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।"
उनका अनुसार गाउँपालिकाले व्यायामशाला निर्माणसँगै पुरानो खानपिनमा सचेतना कार्यक्रम पनि सञ्चालन गर्ने योजना बनाएको छ। यसले दीर्घकालीन स्वास्थ्य सुधारमा ठूलो भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
स्थानीयवासी र युवाको भनाइ,
एक स्थानीय शिक्षकले भने : “उपचारका लागि स्वास्थ्य चौकीमा धाउनुभन्दा रोग लाग्नै नदिने जीवनशैली अपनाउन व्यायामशाला र पुरानो खानपिन दुबै आवश्यक छन्।”
एक युवा नेताले भने : “जिम र स्वस्थ खानपिनले युवाहरूलाई खेलकुद, अनुशासन र तन्दुरुस्त जीवनतर्फ प्रेरित गर्नेछ।”
तथ्याङ्क र अध्ययन,
WHO का अनुसार नियमित व्यायाम र स्वस्थ खानपिनले मुटुरोगको जोखिम ३०% सम्म घटाउँछ।
मधुमेह नियन्त्रणमा व्यायाम र परम्परागत खानपिनले २५–४०% सुधार ल्याउँछ।
मानसिक तनाव कम गर्न व्यायाम ५०% भन्दा बढी प्रभावकारी मानिएको छ।
स्वास्थ्य चौकीले उपचारमा ध्यान दिने भए पनि व्यायामशाला र पुरानो खानपिनले रोग रोकथाम र दीर्घकालीन स्वास्थ्य सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
यसैले, ग्रामीण विकास र जनस्वास्थ्य सुधारका लागि गाउँ–गाउँमा व्यायामशाला निर्माण र पुरानो खानपिनलाई पुनर्जीवित गर्न स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार र सरोकारवाला निकायले तत्काल पहल गर्नुपर्ने स्थानीयवासीले जोड दिएका छन्।
